المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
564
مروج الذهب ( فارسى )
ذكر تاثير آفتاب و ماه در اين جهان و شمهاى از آنچه در اين زمينه گفتهاند و چيزهاى ديگر كه مربوط به اين باب است مسعودى گويد : جمله حكيمان از يونانى و غير يونانى گفتهاند ماهتاب در موجودات جهان تاثير مهم دارد ولى از تاثير خورشيد كمتر است و بمرحله بعد از خورشيد است . تاثير ماهتاب از آنجاست كه ماهها از آن پديد ميآيد و با حركت آن جريان مييابد و تاثير آن مخصوصا در حيوانات دريا روشنتر و بيشتر است نمو گياهان و چيزهاى ديگر نيز از آنست و ميوهها را درشت و حيوانات را چاق مىكند و در مدتهاى معين زنان را به حيض دوچار مىكند . مسعودى گويد : كسان درباره چگونگى نقشبندى جنين در رحم اختلاف كردهاند گروهى از معتقدان قدم عالم گفتهاند نيروى نقشبندى جنين از منى است و يا از خون حيض است گروهى ديگر بر اين رفتهاند كه در رحم قالبى هست كه جنين در آن نقشبندى مىشود . جالينوس در كتاب خود بنقل از سقراط گفته است كه منى در كار نقشبندى جنين فاعل و منفعل با هم است . صاحب منطق گفته كه منى بمنزله فاعل است و جنين از منى در خون حيض نقش ميگيرد . گويد منى حركت مانندى در خون پديد ميآورد آنگاه تبديل به باد شده از رحم برون مىشود به پندار جالينوس جنين از منى است و ممكنست خون را كه همان حيض است جذب كند و روح را از عروق و شريانها بگيرد بنابر اين پيدايش آن از منى است و خونى كه جذب مىكند و